Ilgini cektigine memnun oldum, istedigin kismi aktariyorum sana
4ncu Devre: 8 le 10 yas arasi:
bu yas arasindaki cocuklarin kafasindaki soru sudur. Acaba annem yada babam hata yapabilirmi, sasirabilirmi, belki beni yonlendiriyorlar ama herseyide bilmiyor olabilirler. Bu yaslarda duygusal olarak saglikli olan cocuklar kurallarin gerekliliginin farkindadirlar ve hatta kurallari koyma asamasinda kendileride fikir beyan etmek isterler. Anne babalarini olcup bicmeye baslarlar, acaba ne desem annem benim su istedigimi yapar yada bu istegimi yaptirmak icin ne soylemeliyim. Anne baba bu surecin farkina varirsa kendi avantajina kullanabilir. Mesela "sen bana ev islerinde yardim edersen arkadaslarinla birlikte sizi parka gotururum". Bu tur anlasmalar cocugun anladigi dildendir.
Bu yaslarda cocugunuza dusunceli davranmayi da ogretebilirsiniz. Mesela bir ornek vermek gerekirse, diyelimki oglunuz mahalledeki arkadaslariyla pencereden ici su dolu balonlari yoldan gecen arabalarin ustune atmaya hazirlanirken gordunuz. Onlari durdurdunuz tabiki ama isiniz bu noktada bitmedi aslinda. Onlari sadece durdurmaniz gecici bir cozum, cocuga herhangi bir mesaj vermediniz. SIzi sadece hareketini engelleyen bir yetiskin olarak algiladi ve hatta belki icindende kizdi. Oysa onu durdurduktan sonra onunla soyle bir diyajog kurabilirsiniz.
-Sence o su dolu balonlar gecen arabalara vurdugunda ne olur?
-Patlayip arabayi islatir
-farzetki o arabanin surucusu sensin, balon senin arabanin ustunde patlasaydi ne hissederdin?
-Bilmem
-Sence surucuyu korkuturmuydu?
-Evet sanirim korkuturdu
-Peki surucu korktugunda arabanin kontrolunu elinden kacirabilir ve arabayi kaldirima cikarip bir cocuga vurabilir degilmi?
- Evet olabilir
-Peki oyle birsey olsa ve o surucu bir cocuga vursa kendini kotu hissedersin dimi?
-Tabiki kotu hissederim.
Iste bu tur bir diyalogla, cocugunuza yaptigi hareketin yanlisligini ogrettiginiz icin, bir daha boyle birseye kalkismadan once sizinle yaptigi bu konusma aklina gelecektir.
Cocugunuza ornek olmasi icin yanlislari ve dogrulari cocugunuzun yaninda sesli sesli dusunun. Diyelimki bir magazadasiniz ve kasiyer size fazla para ustu verdi, hatayi farkettiginiz anda bunu cocugunuzla paylasin.
"Kasiyer bize fazla para ustu verdi." ve kendi kendinize yuksek sesle konusun, "bu fazla para bize ait degil, bunu alip gitmek yanlis olur, kasiyerin kasasindan eksik para cikarsa kasiyer ceza alabilir ve ben bu parayi geri vermedigim icin kendimi kotu hissederim". Cocugunuz hemen savunmaya gecebilir " ama anne herkes aliyor". "Herkesin almasi bizim dogru is yaptigimizi gosterirmi? Sence dogru olan nedir? Senin olmayan bir parayi aldiginda ne hissedersin? Ben bu parayi kasiyere geri verdigim icin kendimi iyi hissediyorum".
Unutmayinki siz cocuklarin rol modellerisiniz. Bu yastaki cocuklarin ahlaki degerleri sizin davranis ve degerlerinizle sekillenir.